Groene wetgeving
Iedereen die in Nederland handelingen verricht die invloed hebben op het landschap kan te maken krijgen met een of andere vorm van groene wetgeving, zoals de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet of de Boswet. Bekend zijn vooral de voorbeelden van projectontwikkelaars die pas tijdens de uitvoer van hun project geconfronteerd werden met de aanwezigheid van streng beschermde soorten als kamsalamander of rugstreeppad en daardoor kostbare vertraging opliepen.
Een goede voorbereiding kan dergelijke problemen meestal voorkomen. Aangezien echter ieder project uniek is en de regelgeving vrij complex is het zaak deze voorbereiding ruim op tijd te starten. In veel gevallen is het ook verstandig om hulp in te roepen van een terzake-kundige.
Deze informatiepagina is bedoeld om u als lezer een overzicht te geven van de groene regelgeving waarmee u te maken kunt krijgen indien u ingrepen wilt ondernemen die van invloed kunnen zijn op wilde flora en fauna.
Welke groene wetten zijn er?
In Nederland zijn diverse wetten naast elkaar van kracht om de natuur te beschermen. Vanuit Europa zijn dit de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Deze zijn op landelijke schaal uitgewerkt in de Flora- en faunawet en in de Natuurbeschermingswet. De Natuurbeschermingswet richt zich op beschermde gebieden, zoals Natura 2000-gebieden en beschermde natuurmonumenten. De Flora- en faunawet richt zich op beschermde soorten. Behalve deze twee landelijke wetten dient u vaak ook rekening te houden met de (eveneens landelijke) Boswet.
Op regionale schaal kunt u te maken krijgen met provinciale regelgeving. De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) bijvoorbeeld is op provinciaal niveau uitgewerkt en middels ruimtelijk nota's en verordeningen voorzien van juridische doorwerking. In sommige provincies bestaan er naast de EHS ook nog andere groene zones die bescherming genieten. Zo dient u in Noord-Brabant rekening te houden met de Groene Hoofdstructuur (GHS) en in Limburg met de Provinciale Ontwikkelingszone Groen (POG). Ook kunnen er door de provincies aanvullend op de soorten uit de Flora- en Faunawet soorten aangewezen zijn waarmee u rekening moet houden, bijvoorbeeld Rode Lijstsoorten.
Ten slotte kan er sprake zijn van plaatselijke verordeningen en bestemmingsplannen die bepaalde aantastingen van groen niet toestaan.
Wanneer krijgt u met deze wetten te maken?
U krijgt met deze wetten te maken wanneer u maatregelen uit wil gaan voeren die van invloed zouden kunnen zijn op beschermde soorten of gebieden. Aangezien er door heel Nederland heen beschermde gebieden liggen (ook kleine en onopvallende) en aangezien er ook zeer algemene planten en dieren beschermd zijn, blijken de groene wetten al snel relevant. Zelfs bij kleinschalige ingrepen zoals het slopen van een schuur, het aanbrengen van verlichting langs een fietspad of het baggeren van een sloot is het al van belang om met beschermde groene waarden rekening te houden.
Hoe voorkomt u problemen?
Het is van essentieel belang om tijdig een beeld te vormen van de problematiek. In veel gevallen is er namelijk wel een goede oplossing, maar kost het gewoon tijd om deze te realiseren. Wanneer hier al vanaf het begin rekening mee wordt gehouden kan vertraging worden voorkomen.
De eerste stap in deze beeldvorming is vast te stellen of de geplande maatregelen negatieve effecten zouden kunnen hebben op beschermde soorten of gebieden. Een telefoontje hierover met een van onze medewerkers kan hierover al veel duidelijkheid verschaffen: 0495-462070.
Als er mogelijk sprake is van negatieve effecten dient te worden onderzocht wat voor effecten zouden kunnen optreden en hoe deze te voorkomen zijn (door middel van mitigatie en/ of compensatie). Een dergelijk onderzoek wordt meestal een quickscan genoemd (ook wel natuurscan, planologische natuurtoets of omgevingscheck). Een quickscan betreft een beknopt onderzoekje op basis van een kort veldbezoek, bestaande informatie en 'expert judgement'.
In sommige gevallen blijkt al uit de quickscan dat er geen relevante effecten te verwachten zijn. In dat geval kan het project verder ongewijzigd doorgang vinden. Het quickscanrapport kan dan dienen als bewijs van zorgvuldig handelen. In andere gevallen blijkt dat er wat kleine aanpassingen in de plannen nodig zijn en/ of dat een ontheffing moet worden aangevraagd. Soms kan een ontheffingsaanvraag ook worden voorkomen door te werken volgens een goedgekeurde gedragscode. In de quickscan worden de mogelijkheden en onmogelijkheden op dit punt op een rij gezet.
Soms blijkt uit de quickscan ook dat op bepaalde punten te weinig informatie beschikbaar is en er daarom aanvullend onderzoek nodig is. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer onvoldoende duidelijk is waar zich precies de (vaste rust- en verblijfplaatsen van) beschermde soorten bevinden.
Ook wanneer er effecten verwacht worden op Natura 2000-gebieden is een aanvullende analyse nodig. Er dient dan nader te worden onderzocht in hoeverre sprake is van significante effecten. Dit onderzoek wordt vaak de habitattoets genoemd. Hierbij wordt in nauw overleg met het bevoegd gezag gekeken of een zogenoemde 'passende beoordeling' nodig is (bij significante effecten) of dat kan worden volstaan met een 'verslechterings- en verstoringstoets' (bij niet-significante effecten).
Samenwerking met Ecologica
Zoals u uit bovenstaande zult begrijpen is er nogal wat specialistische kennis nodig om de hierboven beschreven trajecten soepel te doorlopen, zowel op het gebied van de wetgeving als op het gebied van de ecologie van de betrokken soorten en gebieden.
Ecologica heeft hier jarenlange ervaring in en kan u gedurende het gehele traject begeleiden, van input in de planvorming ter voorkoming van knelpunten tot en met het concrete invullen van een eventuele ontheffingsaanvraag of begeleiding van de werkzaamheden in het veld.
Wilt u meer informatie? Neem gerust even contact met ons op!
