Ecologica

 

Terug naar de hoofdpagina...
Overzicht van lezinghouders en betrokken organisaties
De presentaties samengevat...
Locatie en bereikbaarheid van het symposium...
Contact en aanmelding...
 
Website van Ecologica, organisator van dit evenement

Symposium Ecologie en de praktijk

Impressie van 2015

Het symposium Ecologie en de praktijk 2015 is inmiddels voorbij. Dankzij de inzet van alle sprekers en standhouders, de medewerkers van het Evoluon en van Ecologica en natuurlijk alle deelnemers was het een groot succes. Dank aan alle betrokkenen!

Sprekers
Het symposium omvat in totaal 21 presentaties (21 verschillende organisaties), verdeeld over 3 thema’s:

  • Wetgeving, beleid en communicatie
  • Onderzoek en monitoring
  • Natuurherstel en -beheer in de praktijk

Onderstaand overzicht vat samen hoe de sprekers over de 3 thema's verdeeld zijn.

Wetgeving, beleid en communicatie Onderzoek en monitoring Natuurbeheer in de praktijk
Bureau ViridisBureau Viridis
Theo de Jong

Ontpoldering Noordwaard, ecologische begeleiding vraagt creativiteit.

Wageningen UniversiteitWageningen Universiteit
Margareth Hop

Innovatief stadsgroen: de mogelijkheden van groene daken, gevelgroen en wadi’s.

Wageningen UniversiteitWageningen Universiteit
Wim Ozinga

Paddenstoelen in het natuurbeheer

EcologicaEcologica
Sander Hunink

BIJ12BIJ12
Jan Willem van der Vegte

De nieuwe Wet Natuurbescherming en PAS... actuele inschatting van implicaties

Water en NatuurWater en Natuur
Herman van Dam

Lange termijn veranderingen in vennen door afname verzuring, klimaatverandering en beheer

Gemeente AmsterdamGemeente Amsterdam
Remco Daalder

IJburg: natuurontwikkeling en woningbouw in een Europees natuurreservaat

Terra IncognitaTerra Incognita
Frank Stroeken

Project Krugerpark, financiering van natuurbeheer

Eenshuistra natuuradvies
Peter Eenshuistra

SNL-monitoring van korstmossen in heide en stuifzand in Limburg

RAVONRAVON
Annemarie van Diepenbeek

Amfibieën in straatkolken en putten: het kan voorkomen worden

Wageningen UniversiteitWageningen Universiteit
Wiebke Klemm

Stadsgroen en thermisch comfort

Waterschap Peel en MaasvalleiWaterschap Peel en Maasvallei
Erik Binnendijk

Aziatische modderkruiper, een nieuwe ongewenste vissoort

Instituut voor Natuur- en BosonderzoekInstituut voor Natuur- en Bosonderzoek
Joachim Mergeay

Zaai goed: bloemenzaadmengsels ten bate van bestuivers en biodiversiteit

Stichting BargerveenStichting Bargerveen
Marijn Nijssen

PAS: mitigatie effecten N-depositie op fauna; knelpunten en oplossingsrichtingen

DeltaresDeltares
Ellis Penning

Troebel water verhelderd

PWN
ARK
Yvonne Kemp

De wisent in de Nederlandse (duin)natuur

PWN

ARK Natuurontwikkeling
Gemeente WeertGemeente Weert
Werner Mentens en Huub Keijzers

Gemeente wint: Groenste regio ter wereld

DaturaDatura
Kees van Bochove
RAVONRAVON
Jelger Herder

Nieuwe technieken en toepassingen in E-DNA

Vereniging NatuurmonumentenNatuurmonumenten
Cindy Burger

Sturen op kwaliteit: Natuurvisies en Kwaliteitstoetsen in de praktijk bij Natuurmonumenten.

Provincie Noord-BrabantProvincie Noord-Brabant
Wiel Poelmans

Herstel biodiversiteit in Noord-Brabant, hoe doen we dat en werkt het?

NIOO-KNAWNederlands Instituut voor Ecologie
Kamiel Spoelstra

Leven in een steeds lichtere wereld – effecten van nachtelijk kunstlicht op onze fauna

Unie van BosgroepenUnie van Bosgroepen
Jaap Bouwman

Herstel van een soortenrijk zandlandschap


Sessie 1

  • Innovatief stadsgroen: de mogelijkheden van groene daken, gevelgroen en wadi’s
    Wageningen UR, Praktijkonderzoek Plant en Omgeving, Ir. Margareth Hop
    Groene daken en groene gevels bieden de mogelijkheid om extra groen toe te voegen op plekken waar daarvoor in steden voorheen de ruimte ontbrak. Dat levert zowel voor de gebouweigenaar als voor de hele stad voordelen op. In deze presentatie wordt een overzicht gegeven van typen groene daken en gevels en de voor- en nadelen, gebaseerd op wetenschappelijke kennis en ervaringen uit de praktijk. Daarnaast wordt ingegaan op de kansen die er liggen voor een meer natuurlijke vegetatie in infiltratievoorzieningen in de stad. Veel gemeentes werken aan extra mogelijkheden om regenwater te laten infiltreren. De wadi’s die daarvoor nu worden gebruikt, worden vrijwel altijd ingezaaid met gras, dat er niet goed tegen kan om regelmatig onder water te staan. Veel planten die van oorsprong uit moerassen of riviervalleien komen, kunnen beter tegen een afwisseling van droog en overstroomd. Daarmee zouden wadi’s kunnen worden gemaakt die als een volwaardige groenstrook fungeren, met veel meer kleur en biodiversiteit. We geven een overzicht van geschikt sortiment, dat natuurlijk ook gebruikt kan worden in regentuinen en op tijdelijk natte plekken in parken.

  • Paddenstoelen in het natuurbeheer
    Alterra - Wageningen UR, Dr. Wim Ozinga
    Paddenstoelen zijn een groot deel van het jaar onzichtbaar, ook bij beleid en beheer. Een grotere rol voor paddenstoelen bij het natuurbeheer is om een aantal redenen gewenst. Zo spelen ze een sleutelrol in het functioneren van veel ecosystemen. Daarnaast vertegenwoordigen ze een groot deel van de biodiversiteit met alleen al in Nederland ruim 5000 soorten. In diverse Natura 2000-habitattypen is de diversiteit aan paddenstoelen vele malen hoger dan de diversiteit aan vaatplanten. De mycologische diversiteit in veel landschappen in Nederland is in de twintigste eeuw echter sterk achteruitgegaan. Doordat paddenstoelen andere eisen stellen aan hun standplaats dan planten profiteren ze niet automatisch van beheer gericht op planten. Hier kan nu verandering in komen dankzij het OBN-rapport “paddenstoelen in het natuurbeheer”. In deze presentatie wordt ingegaan op de mogelijkheden om met het beheer meer op het behoud en herstel van de diversiteit aan paddenstoelen in te spelen.

  • Ontpoldering Noordwaard, ecologische begeleiding vraagt creativiteit
    Bureau Viridis, Dhr. Theo de Jong
    De ontpoldering van de Noordwaard (ruim 4400 ha), gelegen in de gemeente Werkendam, betreft één van de grootste ‘Ruimte voor de Rivier’-projecten. Voor de ontpoldering moeten veel boerderijen, huizen en schuren gesloopt worden. Enkele boerderijen worden op terpen herbouwd, maar het merendeel wordt niet teruggebouwd. Begrijpelijk is dat hierdoor de gebouwbewonende vleermuizen in het gedrang komen, omdat mitigatiemogelijkheden beperkt zijn. Sinds de start van de werkzaamheden in 2010 begeleidt Bureau Viridis de ontpolderingswerkzaamheden. Hiervoor moest van gebaande wegen afgestapt worden en zijn zelfs voormalige trafostations ingezet als vleermuisverblijven. Ook voor een vitale populatie grote modderkruiper moest creatief ontworpen worden, zodat hij zich kan handhaven in een gebied waar de totale waterhuishouding op zijn kop wordt gezet. Tenslotte groeien op een af te graven dijk zo’n 3000 bijenorchissen. Die moesten verplant, waarbij ook de grond met mychorriza van groot belang is. Hiervoor is een simpel gereedschap ontwikkeld, waarmee snel en doeltreffend de planten met een grote kluit kunnen worden verplaatst. Rode draad in de gehele ecologische begeleiding is proactief werken en veel, heel veel overleg met de aannemer, Staatsbosbeheer, waterschap en RWS.

Sessie 2

  • De nieuwe Wet Natuurbescherming en de PAS... actuele inschatting van implicaties
    Ecologica, Bsc. Sander Hunink presentatie
    PAS Bureau BIJ12, Msc. Jan Willem van der Vegte presentatie
    Komend jaar zal er veel veranderen op het gebied van de natuurwetgeving. De Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet en Boswet zullen worden opgenomen in de nieuwe Wet Natuurbescherming. Het ministerie gaat uit van inwerkingtreding van deze wet half 2015. In deze presentatie zullen in grote lijnen de veranderingen worden toegelicht, zoals die half maart duidelijk zijn of zijn te verwachten.
    Daarnaast vordert het proces rondom de inwerkingtreding van de PAS (Programma Aanpak Stikstof). Het PAS-bureau van BIJ 12 ondersteunt 12 provincies en 3 ministeries bij de uitvoering van de PAS, onder andere op het gebied van vergunningverlening en monitoring van stikstof en natuur. Jan Willem van der Vegte van het PAS-bureau vertelt wat de PAS verandert op het gebied van vergunningverlening, natuurherstel en monitoring van natuurwaarden. Hij gaat ook in op de actuele stand van zaken rond besluitvorming en implementatie van de PAS.
    Voor beide onderdelen van de presentatie wordt uitgegaan van een basiskennis van de huidige wetgeving en de PAS. De presentatie spitst zich toe op de actualiteit en (te verwachten) praktische implicaties voor de komende jaren.

  • IJburg: natuurontwikkeling en woningbouw in een Europees natuurreservaat
    Dienst ruimtelijke ordening, Amsterdam, Dhr. Remco Daalder
    Vijftien jaar geleden begon de gemeente Amsterdam met het opspuiten van kunstmatige eilanden in het IJmeer voor de nieuwbouwwijk IJburg, waar uiteindelijk 50.000 mensen zullen gaan wonen. De aanvankelijke controverse tussen de gemeente en Natuurmonumenten over de voorgenomen aanleg leidde na een referendum tot innige samenwerking. Daarbij was het doel om de woningbouw zodanig te combineren met natuurontwikkeling, dat plaatselijk natuurwinst zou worden geboekt in plaats van verlies. In 2014 werd de balans opgemaakt. Welke natuurprojecten zijn geslaagd, welke niet? Is het doel gehaald? Een verhaal over succes- en faalfactoren.

  • Langetermijnveranderingen in vennen door afname verzuring, klimaatverandering en beheer
    Water en Natuur, Dr. Herman van Dam
    In de jaren zeventig van de vorige eeuw kwamen de eerste signalen van verzuring van Scandinavische meren, vooral door vissterfte. Snel daarna bleken ook Nederlandse zwakgebufferde wateren (vennen) te zijn aangetast. Zeldzame soorten sieralgen verdwenen, waterlobelia’s kwijnden weg en zuurminnende kiezelwieren bloeiden op. Er zijn veel maatregelen genomen. Intussen is de zwaveldepositie lager dan een eeuw geleden en de stikstofdepositie sterk gedaald. Om de effecten te volgen zijn sinds 1978 tot op de dag van vandaag regelmatig monsters voor analyse van chemie en kiezelwieren genomen. Kiezelwieren (diatomeeën, fytobenthos) zijn uitstekende indicatoren voor zuurgraad en trofie. De ecologische toestand is intussen sterk verbeterd, maar de jarenlange depositie heeft in de sedimenten een flinke erfenis achtergelaten, die behoorlijke problemen kan opleveren. De temperatuurstijging door het broeikaseffect doet hier nog een schepje bovenop.


Pauze.


Sessie 3

  • Amfibieën in straatkolken en putten: het kan voorkomen worden
    RAVON, Annemarie van Diepenbeek
    Naar aanleiding van meldingen uit veel plaatsen in het land heeft RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) met steun van RIONED, de landelijke koepelorganisatie voor stedelijk water- en rioolbeheer, een landelijk onderzoek (36 locaties in 29 gemeenten) uitgevoerd naar het voorkomen van amfibieën in straatkolken. Ook zijn er proeven gedaan met uitklimvoorzieningen. Het gaat vooral om straatkolken in de bebouwde kom, waar dieren door de openingen in de deksels vallen tijdens de amfibieëntrek in het voorjaar, maar ook daarna als ze naar hun zomerverblijfplaatsen op het land gaan. Daarnaast vallen er ook veel kleine zoogdieren zoals muizen en spitsmuizen in kolken. Een proefopstelling heeft aangetoond dat kikkers, padden en salamanders goed gebruik weten te maken van uitklimvoorzieningen. Om massale sterfte van amfibieën (en andere kleine dieren) te voorkomen zijn er zowel diverse preventieve oplossingen denkbaar, als reddingsgerichte voorzieningen. Inmiddels hebben enkele leveranciers van straatkolken of faunavoorzieningen uitklimvoorzieningen in hun leveringspakket opgenomen.

  • Project Krugerpark, financiering van natuurbeheer
    Terra incognita, Ir. Frank Stroeken
    Het krugerpark.nl is een concept van InnovatieNetwerk dat uitgaat van winst voor de natuur door het aanbieden van overnachting in grote nederlandse natuurgebieden. Nu is de nacht meestal voorbehouden aan planten en dieren. Afrikaanse wildparken tonen echter dat exclusieve toegang in de nacht leidt tot toerisme dat een bijdrage kan leveren aan het beheer van de natuur. Terra Incognita onderzoekt Krugerpark.nl in opdracht van InnovatieNetwerk en presenteert haar bevindingen. Hoe kan overnachting in de natuur bijdragen aan winst voor die natuur? Welke kwaliteiten zijn er in het geding? Wat voor een geldstroom kan hierdoor ontstaan en wat is daarvoor nodig? Deze vragen behandelen we op basis van 2 cases: de Oostvaardersplassen (uitgevoerd in 2014) en KempenBroek (in uitvoering). In de cases schetsen we ook een beeld van twee verschillende werelden die, doorgaans gescheiden van elkaar, met de natuur bezig zijn. Simpel gezegd: de bioloog en de toerist, met elk hun eigen organisaties. Met beeld-, en cijfermateriaal schetsen we de kansen die we zien. Ook gaan we in op vragen die we nog hebben.

  • SNL-monitoring van korstmossen in heide en stuifzand in Limburg
    Eenshuistra Natuuradvies, Dr. Ir. Peter Eenshuistra
    Voor de beheertypen droge hei en stuifzand binnen het natuurnetwerk (voorheen EHS en in Limburg Goudgroene natuur genoemd) dienen naast hogere planten ook enkele mossen en korstmossen iedere zes jaar volgens het SNL-protocol te worden gekarteerd. In 2013 zijn korstmossen in heide en stuifzandgebieden in Limburg binnen de EHS in kaart gebracht. Op verzoek van de Provincie Limburg zijn ook andere karakteristieke grondbewonende Rode Lijst korstmossen gekarteerd. In deze voordracht zal worden ingegaan op de problematiek en de veldervaringen bij het monitoren van dergelijke kleine, vaak onopvallende soorten. Hoe zit het met trefkans en het 80%-criterium van het aantal groeiplaatsen? Tevens worden de onderzoeksresultaten van enkele korstmossen gepresenteerd.

Sessie 4

  • Zaai goed: bloemenzaadmengsels ten bate van bestuivers en biodiversiteit
    Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), Amsterdam, Dr. Joachim Mergeay
    De aanleg van bloemenweiden, bloemenranden, akkerranden en bloemenrijke tuinen door het inzaaien van zaadmengsels wordt de laatste tijd sterk gepromoot. De achterliggende motivatie hiervoor is een positieve bijdrage aan de biodiversiteit op lokaal niveau en in het bijzonder een positieve bijdrage aan het stoppen van de achteruitgang van bijenpopulaties. Over de (positieve) effecten van dit fenomeen bestaat echter weinig toegankelijke literatuur, zodat het voor overheden niet eenvoudig is om hierover een éénduidige visie te ontwikkelen. Hier wordt een afwegingskader toegelicht om te beslissen wanneer men met zaadmengsels aan de slag kan, wanneer er nood is aan autochtoon zaaigoed (en wat dat nu juist inhoudt), en welke criteria van belang zijn.

  • De wisent in de Nederlandse (duin)natuur
    ARK Natuurontwikkeling & PWN, Drs. Yvonne Kemp projectgerelateerde website
    In 2007 werd een kleine groep wisenten losgelaten in het duingebied Kraansvlak bij Zandvoort. Met als achterliggende gedachte om vergrassing en dichtgroeien van het voorheen dynamischer duin tegen te gaan. Ook het verkrijgen van meer inzicht in beheer en ecologie van deze bedreigde Europese diersoort was bij de start van het eerste Nederlandse wisentproject een van de belangrijke doelen. Inmiddels zijn partners ARK Natuurontwikkeling en PWN acht jaar aan ervaringen rijker en is belangrijke kennis toegevoegd aan het algemene beeld dat heerste over dit imposante wilde dier. Onderzoek en monitoring hebben reeds een scala aan gegevens opgeleverd, en data verzamelen vindt ook de komende jaren nog plaats. De ecologische én maatschappelijke rol van de wisent in de Nederlandse (duin)natuur passeert de revue in een uiteenzetting over opgedane ervaringen in het Kraansvlak.

  • Aziatische modderkruiper, een nieuwe ongewenste vissoort
    Waterschap Peel en Maasvallei, Ing. Erik Binnendijk
    In 2012 is de Aziatische modderkruiper voor het eerst in openbaar water aangetroffen in het beheergebied van Waterschap Peel en Maasvallei. Het natuurlijke verspreidingsgebied van het visje ligt in Azië. De vis wordt in Europa gehouden als aquarium- of vijvervis. Op basis van literatuurstudies vormt de soort mogelijk een bedreiging voor de inheemse vissoorten, voornamelijk voor de inheemse modderkruipers. In 2012 zijn het Team Invasie Exoten, Natuurbalans en Waterschap Peel en Maasvallei gestart met een driejarig project met als doel eliminatie van de exoot. In de presentatie wordt de signalering, verspreiding, populatieopbouw, bestrijding en een blik naar de toekomst besproken.


Lunch.


Sessie 5

  • Troebel water verhelderd
    Deltares, Dr. Ir. Ellis Penning
    Veel ondiepe meren in Nederland zijn nog altijd te troebel, maar hoe kan dan? En kun je er iets aan doen? Uit recent onderzoek van Deltares blijkt dat het nuttig is om een goed kwantitatief beeld te krijgen van de bronnen die bijdragen aan de totale troebelheid in een meer, zodat er gerichter naar maatregelen kan worden gezocht. Tijdens de presentatie zal er aandacht zijn voor de methoden om zwevend stof te analyseren en te kwantificeren en komen er resultaten van recente studies over mogelijke maatregelen aan bod.

  • PAS: kunnen we effecten van stikstof op de fauna mitigeren?
    Stichting Bargerveen, Drs. Marijn Nijssen
    In het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) zijn de effecten van een hoge stikstofdepositie op diersoorten eens goed op een rij gezet. In tegenstelling tot effecten op de vegetatie (vergrassing, afname kruiden, etc.) blijken de effecten op diersoorten vaak niet goed zichtbaar in het veld en bovendien matig onderbouwd met wetenschappelijk onderzoek. In deze presentatie worden de bewezen en waarschijnlijke mechanismen waarmee stikstof het leven van dieren beïnvloedt opgehelderd en wordt bekeken welke beheermaatregelen er voor handen zijn om de effecten van stikstof op fauna te mitigeren.

  • Herstel biodiversiteit in Noord-Brabant, hoe doen we dat en werkt het?
    Provincie Noord-Brabant, Dhr. Wiel Poelmans
    Behoud en herstel van biodiversiteit is het hoofddoel van het natuurbeleid. De provincies zijn sinds kort volledig verantwoordelijk voor dit natuurbeleid. Noord-Brabant zet in op twee sporen om de doelen voor biodiversiteit te halen: realisatie van het natuurnetwerk en herstellen/optimaliseren van de kwaliteit van bestaande natuurgebieden, bepaalde agrarische gebieden en de stedelijke omgeving. Voor het tweede spoor heeft de provincie de leefgebiedenbenadering omarmd. Er wordt toegelicht hoe dat in elkaar steekt. Aan de hand van de resultaten van praktijkvoorbeelden wordt toegelicht of dit werkt en of de investeringen te rechtvaardigen zijn. Profiteren gladde slangen, vlinders en vogels van maatregelen in het droge zandlandschap?

Sessie 6

  • Sturen op kwaliteit: Natuurvisies en Kwaliteitstoetsen in de praktijk bij Natuurmonumenten
    Natuurmonumenten, Ir. Cindy Burger
    Natuurmonumenten werkt met een doorlopende beheercyclus van Natuurvisies, Kwaliteitstoetsen en Monitoring. Als gecertificeerd beheerder stuurt Natuurmonumenten hiermee op kwaliteit en zoekt ze samenwerking en kennisuitwisseling met de omgeving. Hoe werkt dat in de praktijk, wat zijn de winstpunten en leerpunten?
    We maken met consultatie van de omgeving voor elk natuurgebied een Natuurvisie voor een periode van 18 jaar. Samenwerking en draagvlak zijn belangrijk, zodat we blijvend werken aan een duurzame uitvoering van het beheer. Hoe geven we deze natuurvisies en consultaties vorm en welke resultaten levert dat op voor de natuurgebieden?
    Tijdens een Kwaliteitstoets van een natuurgebied evalueren we het beheer van de afgelopen 6 jaar. Monitoring gegevens, langjarige gebiedskennis en expert judgement zijn daarbij uitermate belangrijk. De kwaliteitsklassen van het landelijke SNL-monitoringsysteem geven daarbij soortenrijkdom, structuurvariatie, abiotiek en ruimtelijke samenhang aan. We maken gebruik van vaak vrijwillig betrokken deskundigen en werken aan gezamenlijke kennisuitwisseling. Bij een kwaliteitstoets kijken we vooral terug: wat leren we daarvan en hoe focussen we daarna op de belangrijkste actieplannen?

  • Soorten monitoren met Environmental DNA in de praktijk
    Datura, MSc Kees van Bochove presentatie
    RAVON, MSc Jelger Herder presentatie
    Sinds 2011 wordt de ‘environmental DNA’-methode in Nederland toegepast. Bij deze methode wordt de aanwezigheid van soorten vastgesteld op basis van DNA dat soorten in hun omgeving achterlaten. Deze duo presentatie geeft een overzicht van de mogelijkheden, ervaringen en resultaten tot nu toe. Daarnaast worden valkuilen besproken. RAVON zal een overzicht geven van aquatische toepassingen. Hierbij is kort aandacht voor soortspecifiek onderzoek en de resultaten daarvan voor o.a. grote modderkruiper en kamsalamander. Daarnaast zal een nieuwe toepassing (eDNA-metabarcoding) worden gepresenteerd waarbij gelijktijdig uit een watermonster een hele soortenlijst voor vissen gegenereerd kan worden. Deze methode is reeds succesvol getest, t.o.v. een standaard visbemonstering voor de Kaderrichtlijn water werden er met de eDNA-metabarcoding in stilstaand water een gelijk of groter aantal soorten aangetroffen. Datura zal een overzicht geven van terrestrische toepassingen. Een interessante toepassing is monitoring van zoogdieren door identificatie van uitwerpselen. Ook kunnen DNA-analyses worden toegepast om populaties effectiever te monitoren. Zo kan nauwkeurig bepaald worden hoe groot een populatie is en kan de effectiviteit van faunapassages gemonitord worden. Kortom, er liggen veel kansen en Datura zal deze belichten. Tot slot zal er ruimte zijn voor vragen en een discussie. Tijdens de discussie zal de vraag centraal staan: hoe kunnen we DNA-technieken inzetten om de effectiviteit en efficiëntie van ecologisch onderzoek te vergroten?

  • Gemeente wint: Groenste regio ter wereld
    Gemeente Weert, Werner Mentens en Huub Keijzers film1 film2
    Weert was in 2012 groenste stad van Nederland en in 2013 groenste stad van Europa. Op zaterdag 20 september 2014 werd Weert de winnaar van de competitie Communities in Bloom en profileert zich sindsdien als “Groenste regio van de wereld”. Drie competities die niet gaan over wie de meeste vierkante meters groen, de meeste bossen of de meeste bomen heeft. Natuurlijk helpt het als je als stad veel te bieden hebt en dat heeft Weert. Veel belangrijker is de betrokkenheid van bewoners, hun actieve burgerschap, cultuur en cultuurhistorie, duurzaam denken en handelen en de betrokkenheid van de regiobewoners met natuur en landschap. Een van de paradepaardjes van de regio Weert is het grenspark Kempen~Broek met de eerste klimaatbuffers in Nederland en de gidsfunctie voor Rewilding Europ. Hoge ambities in de regio maar ook spannende discussies tussen de belangen van landbouw en grenzeloze natuur. Waarom is de stad Weert zo gemotiveerd om aan dergelijke competities mee te doen, wat zijn de strategische doelen en wat levert het die regio uiteindelijk op?


Pauze.


Sessie 7

  • Leven in een steeds lichtere wereld – wat zijn de effecten van nachtelijk kunstlicht op onze fauna?
    Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), Dr. Ir. Kamiel Spoelstra
    Economische groei en verstedelijking zorgen wereldwijd voor een voortdurende toename in nachtelijke verlichting. In onze tijd ontkomt geen ecosysteem en geen soortgroep meer aan nachtelijk kunstlicht. Van soorten over de hele wereld zijn er intussen effecten van kunstlicht beschreven. Het gaat hierbij vaak om directe effecten zoals aantrekking of afschrikking door licht. Voor een aantal soorten is bekend dat dit direct leidt tot hoge mortaliteit, maar voor de meeste soorten zijn de effecten subtiel en kunnen effecten op populatieniveau alleen na langdurige aanwezigheid van licht worden gemeten. Om meer inzicht te krijgen in juist deze effecten hebben het Nederlands Instituut voor Ecologie en Wageningen Universiteit, in samenwerking met de landelijke PGO’s, een grootschalige lange termijnstudie naar de effecten van nachtelijk kunstlicht opgezet. Uit de gegevens van dit project worden steeds meer effecten – direct en indirect – zichtbaar op onder andere vogels, vleermuizen, muizen en insecten.

  • Herstel van een soortenrijk zandlandschap
    Unie van Bosgroepen, Dhr. Jaap Bouwman
    Een groot aantal planten- en diersoorten wordt nog steeds bedreigd en heeft tot op heden vaak geen baat bij herstelmaatregelen. Doel van dit OBN-onderzoek was om voor de bedreigde soorten van het natte zandlandschap knelpunten te herkennen en (aanvullende) maatregelen te formuleren voor het herstel van de ecosystemen, inclusief de soorten die bij deze systemen horen. Daarom zijn het voorkomen en de trends van een selectie van bedreigde soorten in beeld gebracht, samen met de ecologische kennis en praktijkervaringen met het beheer rond deze soorten. Vooral is geprobeerd om te leren van de verschillen tussen natuurterreinen waar soorten het nog goed doen en terreinen waar deze zijn achteruitgaan of verdwenen.

  • Stadsgroen en thermisch comfort
    Wageningen Universiteit, Wiebke Klemm
    Een goede en verspreide hoeveelheid stedelijk groen – van stadspark tot straatboom en voortuin – spelen een belangrijke rol om hittestress op warme zomerdagen in de bebouwde omgeving te be-perken. Dit bewijst het promotieonderzoek van landschapsarchitecte Wiebke Klemm, die de invloed van stedelijk groen op thermisch comfort onderzocht. Deze presentatie geeft inzicht in de resultaten van micrometeorologische metingen en interviews met stadsbewoners in Utrecht. Tevens worden aanbevelingen gegeven op welke wijze groen effectief ingezet kan worden bij de inrichting van stedelijke buitenruimtes.


Infomarkt
Onderstaand een overzicht van standhouders.

Veldshop.nlVeldshop.nl
Webwinkel voor veldwerkmaterialen, boeken e.d.
OBN-netwerkOBN-netwerk
Het Kennisnetwerk Ontwikkeling en Beheer Natuurkwaliteit (OBN) houdt zich bezig met natuurherstel, Natura 2000, inrichting en soortenbeleid. Daarnaast wordt daar waar mogelijk een koppeling gemaakt met andere maatschappelijke belangen zoals zeespiegelstijging, klimaatverandering en veiligheid.
Ocelot-biodiversOcelot-biodivers
Ocelot is een bedrijf dat zich ten doel stelt om de missing link te zijn tussen veld- en laboratoriumwerk.
EconsultancyEconsultancy
Econsultancy is een ingenieursbureau dat projecten uitvoert op het gebied van bodem, waterbodem, water en infra, archeologie, ecologie, milieu en ruimte.
DaturaDatura
Datura biedt DNA onderzoek aan met toepassingen in de ecologie en monitoring van biodiversiteit.
Delta MilieuDelta Milieu
Delta Milieu is dé intermediair waar professionals in de leefomgeving van milieu en ecologie elkaar al ruim 25 jaar vinden.
VlinderstichtingDe Vlinderstichting
De Vlinderstichting is dé organisatie die de deskundigheid in Nederland en Europa over vlinders en libellen bundelt. We maken ons sterk voor het behoud en herstel van vlinders en libellen in Nederland en Europa.
RuyteninstituutHet Ruyteninstituut
Het Ruyteninstituut wil de Integrale Beplantingsmethode volledig integreren in het beroepsonderwijs, gemeentelijke organisaties en de beroepspraktijk.
Houtverwerkingsindustrie FransenHoutverwerkingsindustrie Fransen
Houtverwerkingsindustrie Fransen levert een breed assortiment aan houtproducten en aanverwante producten. Eerlijk, divers en flexibel.
HAS HogeschoolHAS Hogeschool
HAS Hogeschool is het dynamisch middelpunt van de food- en agribusiness en groene ruimte van de leefomgeving. De HAS bouwt aan een eigen, dragende rol in de vernieuwing van de kennisinfrastructuur van de sector, in Nederland, maar ook internationaal.
Aco ProAco Pro
ACO biedt met haar ACO Pro programma een breed scala aan producten en oplossing in faunatunnels en geleidingssystemen. ACO heeft een intensieve samenwerking met Arfman te Holten. Zij combineren hun kennis van fauna met de advisering, verwerking en levering van onze producten.
RanoxRanox Natuuraannemer
RANOX natuuraannemer realiseert functionele natuurmaatregelen en beheert natuurgebieden.
De Groene RuimteDe Groene Ruimte
Bureau voor ecologisch onderzoek en beheerplanning.
RAVONRAVON
RAVON is de onderzoeks- en kennisorganisatie voor amfibieën, reptielen en vissen. Zij presenteren zich samen met FLORON (coördineert en stimuleert het onderzoek naar de verspreiding van wilde planten) en de Zoogdiervereniging (zet zich in voor onderzoek naar, en bescherming van inheemse wilde zoogdieren én hun leefgebieden).
Onderzoekcentrum B-WAREOnderzoekcentrum B-WARE
B-WARE verricht toegepast en wetenschappelijk onderzoek naar de chemische en ecologische processen die bepalend zijn voor de natuurkwaliteit, het waterbeheer en het functioneren van ecosystemen.
Hanhart ConsultHanhart Consult
Hanhart Consult is een adviesbureau gespecialiseerd in het waterbeheer in natuurgebieden en landgoederen.
Hanhart ConsultGendika
Gendika B.V. is een onafhankelijk laboratorium voor genetisch onderzoek in dieren, planten en micro-organismen.
Regelink Ecologie & LandschapRegelink Ecologie & Landschap
Regelink Ecologie & Landschap is een multidisciplinair team van bevlogen specialisten en projectleiders in ecologie en landschap.
Stichting BargerveenStichting Bargerveen
Stichting Bargerveen ontwikkelt ecologische kennis om problemen in natuurbeheer en –beleid op te lossen.
KNNV UitgeverijKNNV Uitgeverij
Uitgever op het gebied van natuur in Nederland.
BiodiversBiodivers natuurzaadmengsels
Biodivers levert zaadmengsels voor diverse toepassingen.
EcoremEcorem
Ecorem is a consultancy in the areas of environment and climate change.
EelerwoudeEelerwoude
Eelerwoude is een landelijk adviesbureau en rentmeesterskantoor met 3 vestigingen.


Foto-impressie van de dag...
(klik op foto voor grotere versie)


Plenaire opening
Karin Albers, Ecologica


Ontpoldering Noordwaard
Theo de Jong, Bureau Viridis


Paddenstoelen in het natuurbeheer
Wim Ozinga, Alterra - Wageningen UR


Innovatief stadsgroen
Margareth Hop, Wageningen UR


IJburg, natuur en woningbouw
Remco Daalder, Gemeente Amsterdam


Vennen, langetermijnveranderingen
Herman van Dam, Water en Natuur


De nieuwe Wet Natuurbescherming
Sander Hunink, Ecologica


Stands


Stands


De PAS
Jan Willem van der Vegte, BIJ12


Korstmossen in de SNL
Peter Eenshuistra, Eenshuistra Natuuradvies


Project Krugerpark
Frank Stroeken, Terra incognita


Amfibieën in straatkolken
Annemarie van Diepenbeek, RAVON


Aziatische modderkruiper
Erik Binnendijk, Waterschap Peel en Maasvallei


Wisenten in de duinen
Yvonne Kemp, ARK & PWN

Bloemenzaadmengsels
Joachim Mergeay, INBO

Lunchpauze


Lunchpauze


Troebel water verhelderd
Ellis Penning, Deltares


Fauna en de PAS
Marijn Nijssen, Stichting Bargerveen


Herstel biodiversiteit
Wiel Poelmans, Provincie Noord-Brabant


Groenste regio ter wereld
Werner Mentens en Huub Keijzers, Gemeente Weert


Environmental DNA in de praktijk
Kees van Bochove (Datura) en Jelger Herder (RAVON).

Sturen op kwaliteit
Cindy Burger, Natuurmonumenten


Stadsgroen en thermisch comfort
Wiebke Klemm, Wageningen UR


Nachtelijk kunstlicht
Kamiel Spoelstra, NIOO-KNAW


Herstel zandlandschap
Jaap Bouwman, Unie van Bosgroepen


Voor een impressie van ons symposium in 2014 zie hier.

Voor een impressie van ons symposium in 2013 zie hier.


© Ecologica BV
13-01-17